غير اختيارى ، فانّ الفعل و ان كان بالارادة اختياريّا الّا انّ ارادته حيث لا تكون بارادة اخرى و الّا لتسلسلت ليست باختياريّة كما لا يخفى .
انّما يصحّ الاتيان بجزء الواجب بداعى وجوبه فى ضمن اتيانه بهذا الدّاعى و لا يكاد يمكن الاتيان بالمركّب من قصد الامتثال بداعى امتثال امره .
ترجمه : جواب
مضافا به اينكه ممتنع است قصد تقرّب را بتوان بنحو شطر و جزء در نماز اعتبار كرد چه آنكه لازمه اين اعتبار تعلّق گرفتن وجوب بامر غير اختيارى است زيرا نماز اگرچه به واسطه اراده اختيارى بوده ولى قصد و اراده آن چونكه مستند به اراده ديگرى نبايد باشد و الّا مستلزم تسلسل است لاجرم امر غير اختيارى مىشود .
اشكال دوّم اينكه : اتيان بجزء واجب به داعى وجوب بايد در ضمن اتيان فعل به قصد وجوب حاصل شود و اساسا ممكن نيست مركّب از نماز و داعى وجوب را به داعى امتثال آورد زيرا قبل از تعلّق امر ، مركّبى كه يك جزئش قصد امتثال و داعى قربت باشد تحقّق و وجود نداشته تا امر به آن تعلّق گيرد .
تحرير و شرح
حاصل جوابى كه مرحوم مصنّف از سؤال مذكور مىدهند اينست كه :
تقريب مزبور و تقريرى كه در ذيل « ان قلت » شد دو اشكال دارد به اين شرح :
اشكال اوّل
نيّت قربت چه بنحو شطر و چه بطور شرط قابل اعتبار از ناحيه شارع
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 566
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٦٦