راجعست و كلمه « كذلك » اشاره است به شطر و يا شرط بودن قصد امتثال .
قوله : فانّه يوجب تعلّق الوجوب : ضمير در « فانّه » به اعتبار عود مىكند .
قوله : فانّ الفعل : مقصود از « فعل » عبادت همچون نماز مىباشد .
قوله : و ان كان بالارادة اختياريّا : كلمه « كان » بهتر است به معناى « صار » معنا شود .
قوله : انّ ارادته حيث لا تكون بارادة اخرى : ضمير مجرورى در « ارادته » به « الفعل » راجع است و حاصل مقصود اينست كه نفس فعل نماز مثلا به واسطه تعلّق اراده به آن امر اختيارى محسوب مىشود ولى اراده فعل ديگر از امور اختيارى و ارادى نيست زيرا در اين صورت تسلسل پيش مىآيد چون اين اراده نيز بايد به اراده ديگر و آن نيز به اراده ديگر مستند بوده و به همين ترتيب سلسله ارادهها ادامه پيدا كرده و به انتها نخواهند رسيد .
قوله : ليست باختياريّة : اين جمله خبر است براى « انّ » و كلمه « ارادته » اسم آن مىباشد .
قوله : انّما يصحّ الاتيان الخ : اشاره است باشكال دوّم .
قوله : بداعى وجوبه : يعنى بداعى وجوب الواجب .
قوله : فى ضمن اتيانه بهذا الدّاعى : ضمير در « اتيانه » به واجب راجع بوده و اضافه كلمه « اتيان » به ضمير از قبيل اضافه مصدر بمفعول بوده و ضمير فاعلى آن به مكلّف عود مىنمايد .
قوله : من قصد الامتثال : كلمه « من قصد » جار و مجرور بوده و متعلّق است به « المركّب » .
متن : ان قلت نعم ، لكن هذا كلّه اذا كان اعتباره فى المأمور به بامر واحد .
و امّا اذا كان بامرين تعلّق احدهما بذات الفعل و ثانيهما باتيانه بداعى امره فلا محذور اصلا كما لا يخفى .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 569
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٦٩