كه بر خواستن چيزى دلالت دارد .
مؤلّف گويد :
در امثله و شواهد بسيارى اين كلمه به معناى سعى و كوشش به طرف شيئى استعمال شده است چنانچه در حديث شريف : اطلبوا العلم و لو بالصّين به همين معنا آمده است .
قوله : و منها الشّأن : كلمه « شأن » نيز به معناى طلب و خواستن مىآيد چنانچه در بيت ذيل گفتهاند به اين معنا مىباشد :
يا طالب الجود انّ الجود مكرمة * لا البخل منك و لا من شأنك الجود
يعنى اى كسى كه خواهان جود و كرم مىباشى ، همانا بخشش كرامت است ، نه از تو بخل و اباء بوده و نه از تو مطالبه جود و بخشش مىباشد .
و گاهى نيز اين كلمه به معناى موقعيّت و مقام مىباشد چنانچه در ترجمه آورديم .
ابن فارس در مقائيس معناى اوّل را آورده و مىگويد :
الشّين و الهمزة و النّون اصل واحد يدلّ على ابتغاء و طلب .
يعنى : سه كلمه « شين » و « همزه » و « نون » مادّه واحدهاى است كه بر خواستن و طلبيدن دلالت دارد .
قوله :
وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ :
سوره هود آيه ( 97 ) .
قوله :
فَلَمَّا جاءَ أَمْرُنا :
سوره هود آيه ( 66 ) .
قوله : انّ عدّ بعضها من معانيه : ضمير در « بعضها » به معان متعدّده و در « معانيه » به « امر » راجع بوده و مقصود از « بعض » غير از طلب و شىء مىباشد .
قوله : يكون مدخوله مصداقه : ضمير در « مدخوله » به « لام » و در « مصداقه » به غرض راجع است .
قوله : فافهم : ممكنست بگوئيم اين كلمه اشاره است به اينكه اگر مدخول