تحرير و شرح
خلاصه و حاصل فرموده مصنّف در اين امر دو نكته مىباشد :
نكته اوّل
وضع و موضوع له در اسامى عبادات عامّ و همچون اسماء اجناس مىباشد به اين معنا كه واضع در وقت وضع معناى كلّى و واسعى را ملاحظه نمود و اين اسماء را در قبال همان معناى كلّى جعل كرد .
نكته دوّم
اين احتمال كه وضع عامّ ولى موضوع له در اسماء عبادات خاصّ باشد احتمال بعيدى است زيرا مستلزم آنست كه بسيارى از استعمالات را كه اين الفاظ در آنها در قدر جامع و معناى كلّى استعمال شدهاند از قبيل :
انّ الصّلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر و يا الصوم جنّة من النّار .
و امثال اين دو يا حمل بر مجاز نموده و يا اساسا استعمال را ممنوع بدانيم درحالىكه هريك از اين دو در نهايت بعد مىباشد و التزام به آن بر كسى كه صاحب درك و فهم باشد غير قابل قبول است .
قوله : لاستلزامه كون استعمالها : ضمير در « لاستلزامه » به احتمال و در « استعمالها » به الفاظ العبادات راجع است .
قوله : او منع استعمالها فيه فى مثلها : ضمير در « استعمالها » به الفاظ العبادات و در « فيه » به قدر جامع و در « مثلها » به صلاة راجعست .
قوله : و كلّ منهما : ضمير در « منهما » به مجاز بودن و منع از استعمال راجع است .