تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
محسوب مىشود اسامى يادشده در مرحله دوّم حقيقت در اعمّ از معناى ملحوظ گرديده است .

انتقاد مصنّف ( ره ) به اين وجه

مرحوم مصنّف مىفرمايد : اشكال در اين وجه آنست كه افراد صحيح همان‌طورىكه قبلا دانسته شد و در وجه سابق گفتيم از حيث زيادى و نقصان با هم مختلفند پس نمىتوان مقدارى را ثابت فرض نمود تا زائد و ناقص را با آن سنجيد و ملتزم شد كه لفظ براى اعمّ از مقدار ثابت يا زائد و ناقص از آن وضع شده است .

تحرير و شرح

حاصل آنچه در اين وجه گفته شده اينست كه : اسامى عبادات مانند اسامى اوزان مىباشند ، بنابراين همان‌طورىكه كلمات مثقال و حقّه و وزنه و كيلو و من و چارك و امثال اين‌ها حقيقت در مقدارى ثابت و معيّن نبوده بلكه در اعمّ از زائد و ناقص حقيقت مىباشند اسامى عبادات نيز بايد اين‌گونه باشند .

تقرير وضع اسامى اوزان در مقابل قدر اعمّ

مىتوان اين وضع را به دو بيان تقرير نمود : بيان اوّل : آنكه بگوئيم واضع مقدار خاصّ و معيّنى را ملاحظه نمود ولى اسم را براى خصوص آن وضع نكرد بلكه در مقابل اعمّ از آن و مقدار