مرحوم مصنّف به اين وجه دو اشكال دارند كه ذيلا تحرير و شرح مىگردد :
اشكال اوّل
اشكال اوّل عبارتست از همان اشكال اخير كه بوجه اوّل وارد نموديم يعنى مىگوييم :
طبق تقريرى كه شد پس لفظ « صلاة » مثلا براى جزء وضع شده حال اگر آن را در تمام اجزاء يعنى كلّ استعمال كنيم بايد از باب استعمال مجازى بوده و علاقهاش ، علاقه جزء و كلّ باشد درحالىكه چنين نبوده حتى اعمىها نيز به آن ملتزم نيستند .
اشكال دوّم
اشكال دوّم آنست كه اساسا قدر جامع و امر مشتركى كه در تمام افراد صحيح و فاسد وجود داشته و معذلك معظم اجزاء را تشكيل داده باشد موجود نيست چه آنكه افراد از حيث اشتمالشان بر اجزاء اختلاف بسيار با هم دارند مخصوصا عبادات به لحاظ حالات مختلفى كه در آنها وجود دارد همچون نماز مسافر و حاضر ، قادر ، عاجز ، و هريك از اين افراد خود باعتبار حالات ديگرى كه دارند از حيث قلّت و كثرت اجزاء اختلاف فاحشى بينشان مىباشد بهطورىكه تصوير امر مشترك بين آنها را كارى بسيار دشوار و مشكل نموده است چه آنكه جزء واحدى گاه مردّد است آيا در حقيقت مسمّى داخل بوده يا از آن خارج و ديگرى به جايش داخل مىباشد و ضابطه و قاعدهاى نيز براى تشخيص آن در دست نيست .
قوله : تدور مدارها : فاعل « تدور » كلمه « التّسمية » بوده و ضمير در « مدارها » به اجزاء راجع است .
قوله : فصدق الاسم عليه : كلمه « صدق » مبتداء و خبرش « يكشف »