تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 170

مساهمون:

ص١٧٠
ترجمه :

وجه سوّم

وجه سوّم اينست كه بگوئيم اسامى عبادات وضعشان همچون وضع اعلام شخصيّه نظير « زيد » مىباشد ، پس همان‌طورىكه تبادل حالات مختلفه از قبيل صغر و كبر و نقصان بعضى از اجزاء و يا زيادى آنها به تسميه ضررى وارد نمىكند عينا در اسامى عبادات مىگوييم تبادل و تغاير آنها بحسب حالات مضرّ به تسميه نمىباشد .

انتقاد مصنّف ( ره ) به اين وجه

اشكال در اين وجه آنست كه اسامى اعلام براى اشخاص وضع شده‌اند و تشخّص از ناحيه وجود خاصّ آنها حاصل مىشود و تا مادامىكه وجود شخص باقى است حقيقتا شخص نيز بقاء دارد اگرچه عوارضش از قبيل زيادى و نقصان و غير اين دو از حالات و كيفيّات ديگر تغيير و تبدّل پيدا كنند ، پس همان‌طورىكه اختلاف اين حالات و كيفيّات در تشخّص اشخاص قدح و ضررى وارد نمىكند به تسميه آنها نيز اخلال نمىرساند ولى بخلاف مثل الفاظ عبادات كه براى مركّبات و مقيّدات وضع و جعل شده‌اند چه آنكه موضوع له اين اسامى زمانى وجود و تحقّق دارد كه افراد متفرّق و مصاديق متشتّت را در معناى جامعش گرد هم آورده و بر تمام آنها منطبق شود چنانچه در مركّبات صحيح دانسته شد .

تحرير و شرح

حاصل وجه سوّم اينست كه بگوئيم : وضع اسامى عبادات همچون وضع اعلام شخصيّه است بدون آنكه بينشان فرقى باشد بنابراين همان‌طورىكه لفظ « زيد » براى شخص معيّن