و اعمى بايد دليل آورد كه بين آنها و معناى اعم از صحيح و فاسد علاقه مزبور اعتبار گشته است .
ب : آنكه بناء شارع در محاوراتش بر اين مستقرّ شده كه وقتى اين الفاظ را بدون قرينه معيّنه آورد خصوص معناى صحيح مقصود بوده چنانچه صحيحى مىگويد و يا معناى اعم از صحيح و فاسد مراد مىباشد همانطورىكه اعمى مىگفت .
درحالىكه هيچيك از اين دو امر معلوم و محرز نبوده و منكرين حقيقت شرعيّه نمىتوانند اين دو را اثبات كنند لاجرم جريان نزاع مزبور بين ايشان منتفى مىگردد .
قوله : انّه وقع الخلاف الخ : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : او الاعمّ منها : ضمير در « منها » به صحيحه راجعست .
قوله : و قبل الخوض : كلمه « خوض » يعنى فرورفتن در آب و مقصود از آن در اينجا ورود در بحث مىباشد .
قوله : انّه لا شبهة فى تأتى الخلاف : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » است .
قوله : و فى جريانه على القول بالعدم : ضمير در « جريانه » به خلاف عود مىكند .
قوله : و غاية ما يمكن ان يقال فى تصويره : يعنى تصوير خلاف بنا بر قول منكرين حقيقت شرعيّه .
قوله : وقع على هذا : مشار اليه « هذا » قول بعدم حقيقت شرعيّه است .
قوله : كى ينزّل كلامه عليه : ضمير در « كلامه » به شارع و در « عليه » به معنائى كه ابتداء بين آن و معناى لغوى علاقه لحاظ شده راجع است .
قوله : بانّه لا يكاد يصحّ : ضمير در « بانّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : انّما اعتبرت كذلك : منظور از « كذلك » لحاظ علاقه بين معناى لغوى و هركدام از معناى صحيح يا اعم مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 148
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤٨