قرينه در كلام شارع واقعند بر معانى لغوى در صورت عدم ثبوت حقيقت شرعيّه و وجوب حمل آنها بر معانى شرعى بفرض ثبوتش ظاهر مىشود .
البتّه اين ثمره در جائى است كه معلوم باشد كه استعمال از زمان وضع متأخّر است امّا در موردى كه تاريخ مجهول باشد در آن اشكال است .
و اصالة تأخّر الاستعمال از وضع علاوه بر اينكه معارض است با اصالة تأخّر الوضع از استعمال اساسا دليلى بر اعتبارش در دست نيست تا بتوان آن را تعبّدا معتبر دانست مگر بنا بر قول به حجّيّت اصل مثبت و از عقلاء نيز بنائى بر تأخّر در صورت شكّ مستقرّ و ثابت نشده است .
و اصالة عدم النّقل نيز در جائى معتبر است كه در اصل نقل شكّ باشد نه در تأخّرش .
تحرير و شرح ظهور فائده بين قول قائلين به حقيقت شرعيّه و منكرين
مرحوم مصنّف مىفرمايد :
بحث در اينكه آيا حقيقت شرعيّه ثابت است و يا ثابت نيست بحث بىفائده و بدون نتيجه نمىباشد چه آنكه ثمرهاى كه برآن مترتّب بوده آنست كه اگر قائل به ثبوت حقيقت شرعيّه باشيم در صورتى كه به يكى از الفاظ مستعمله در لسان شارع برخورديم كه بدون قرينه آمده باشد الزاما آن را بايد بر معناى شرعى حمل كنيم درحالىكه اگر حقيقت شرعيّه را قبول نكنيم لازم است آن را بر حقيقت و معناى لغوى محمول بدانيم .
مثال
اگر فرض كرديم شارع مقدّس فرمود : صلّوا عند رؤية الهلال .