دانشمندتر ) .
4 - وجد به معناى علم مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
انّا وجدناه صابرا ( ما او را صبركننده دانستيم ) .
نه آنچه به معناى اصاب ( رسيد ) يا غضب ( خشمگين شد ) يا حزن ( محزون و غمگين گرديد ) مىآيد .
قوله : ظنّ و اخواتها : يعنى نظائر ظنّ .
قوله : بعد اخذها : ضمير مؤنّث به ظنّ و اخواتها راجع است .
قوله : فتنصبهما : ضمير فاعلى به ظنّ و اخواتها راجع بوده و ضمير مفعولى به مبتداء و خبر برمىگردد .
قوله : مفعولين لها : ضمير در « لها » به ظنّ و اخواتها برمىگردد .
قوله : ليست كلّها عاملة هذا العمل : مقصود از « هذا العمل » نصب به مبتداء و خبر مىباشد .
قوله : و المفرد المضاف يعمّ : مقصود از مفرد مضاف كلمه « فعل القلب » است در كلام مصنّف كه از آن اينمعنا استفاده مىشود : تمام افعال قلوب مبتداء و خبر را نصب مىدهند .
قوله : بيّن : جواب است براى « لمّا » .
قوله : ما اراده منها : ضمير فاعلى در « اراده » به مصنّف و ضمير مفعولى به ماء موصوله راجع است و ضمير مجرورى در « منها » به افعال قلوب برمىگردد .
قوله : فقال : يعنى فقال المصنّف .
قوله : انّهم يرونه بعيدا الخ : آيه ( 7 ) از سوره معارج .
قوله : فان علمتموهنّ مؤمنات : آيه ( 10 ) از سوره ممتحنه .
قوله : انّا وجدناه صابرا : آيه ( 44 ) از سوره ص .
متن : « 207 »
ظنّ حسبت و زعمت مع عدّ * حجى درى و جعل اللّذ كاعتقد