تفاوت فاحشى بين ايندو فرض پيدا مىشود چه آنكه در مثال مذكور اگر بگوئيم زن اوّل فوت كرده و مرد وارث او است بنابراين ربع هشت تومان كه ( 2 تومان ) است بمرد منتقل شده و ما ترك مرد ( 10 ) تومان ميگردد و مال زن ( 6 تومان ) مىشود و بعد كه مرد را ميّت فرض نمائيم و ثمن ( 10 تومان ) را به زن بدهيم ما ترك زن هفت تومان و دو ريال و ده شاهى شده و مال مرد هشت تومان و هفت ريال و ده شاهى مىگردد .
پس اگر زن را اوّل وارث مرد قرار داده و در ارث بردن وى را بر مرد مقدّم داريم و بعدا مرد را وارث او بدانيم نتيجه آن اين مىشود كه ما ترك زن شش تومان و هفت ريال و ده شاهى و مال مرد نه تومان و دو ريال و ده شاهى مىگردد در حالى كه اگر مرد را ابتداء وارث قرار دهيم و سپس زن را ما ترك زن هفت تومان و دو ريال و ده شاهى شده كه از فرض اوّل پنج ريال بيشتر مىباشد و ما ترك مرد در اينفرض هشت تومان و هفت ريال و ده شاهى بوده كه از فرض اوّل پنج ريال كمتر مىباشد و حصول اين اختلاف و تفاوت در صورتى است كه وارث دوّم از آنچه قبلا از او منتقل به ديگرى شده ارث ببرد چنانچه تشريح شد ولى اگر اين طور نباشد مىبينيم كه چه زن را اوّل وارث قرار داده و چه مرد را هيچ تفاوت و اختلافى در ما ترك ايشان پيدا نمىشود چه آنكه در مثال مذكور اگر بگوئيم :
ابتداء زن را ميّت فرض كرده و مرد را وارث او قرار مىدهيم پس از آنكه ربع مال زن يعنى ( 2 تومان ) از هشت تومان را به مرد داديم ما ترك مرد ( 10 تومان ) شده و مال زن 6 تومان مىشود و پس از اينكه مرد را ميت و زن را وارث او دانستيم ثمن صلب مال مرد يعنى ( 1 تومان ) از 8 تومانش
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 283
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٣