برود و زمانى كه از رفتن منعش كنند از رفتار بازايستد مشروط به اينكه عادت به خوردن صيد نداشته باشد .
و تحقق اين وصف [ معلّم بودن ] به اين استكه مكرّرا اين خصوصيات در آن ملاحظه شود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
ثبوت تعليم در سگ به واسطه سه صفت و وجود سه علامت معلوم و مشخّص مىگردد و آنها عبارتند از :
1 - وقتى شخص بسگ مىگويد برو به طرف مقصود و هدف بدود .
2 - زمانيكه او را از رفتن زجر و نهى كند و بگويد نرو ، از رفار بازبايستد .
3 - عادت به خوردن صيدى كه مىگيرد نداشته باشد .
البته همانطورى كه مرحوم مصنف فرمودهاند اين سه وصف وجود و تحقّقشان صرفا با يك بار مشخّص و محرز نشده بلكه لازمست مكرّرا اوصاف سهگانه مزبور در حيوان ديده شود بطوريكه عرفا به آن معلّم صدق كند و پس از تحقق اين عنوان مقتول سگ و صيدى كه بواسطه گزيدن آن هلاك مىشود حلال است تا وقتى كه عنوان مزبور از آن سلب و زائل گردد .
البته سلب و زوال عنوان زمانى صادق است كه براى مرّات عديده سگ صيدى را كه گرفته آن را بگزد و بطوريكه اهل عرف ديگر به آن معلّم نگويند يا براى چند بار مكرّر وقتى او را امر بدويدن يا نهى از رفتار كردند امتثال و اطاعت از آن ديده نشود و پس از سلب عنوان تعليم از آن مقتولش حرام بوده تا باز وصف تعليم به كيفيّتى كه گفته شد در آن تحقّق يابد و به همين ترتيب حكم به حليّت و يا حرمت مقتول حيوان مىگردد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 9
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩