به اين معنا كه اين امر قادح و مضرّ در وصف تعليم نبوده و سگ با اين حال معلّم خوانده مىشود .
مؤلف گويد :
مرحوم شارح در اين عبارات به چهار نكته اشاره فرمودهاند كه حاصل مراد ايشان چنين است :
اگر سگ اوصاف سهگانه از آن بطور كرّات و مرّات ديده شد اين امر علامت آن است كه حيوان معلّم است اگر چه در خلال و اثناء اوصاف بطور ندرت تخلّف نيز داشته باشد و عبارت [ لم يقدح فى تحقّق التّعليم عرفا ] ناظر به اين معنا است .
و اگر سگى را آزمايش كرده و معلّم بودنش برايمان محرز و ثابت گرديد حال پس از تحقّق عنوان مزبور ندرتا اوصاف سهگانه در آن تخلّف نمايد اين معنا موجب زوال وصف تعليم از آن نمىگردد و عبارت [ و لا فى زواله بعد حصوله ] اشاره به همين معنا مىباشد .
اگر ندانيم سگى معلّم بوده يا واجد اين عنوان نميباشد وجود اوصاف سهگانه در آن بطور ندرت موجب آن نمىشود كه آن را معلّم قرار دهيم و عبارت [ كما لا يقدح حصول اوصاف له نادرا ] مفيد همين معنا است .
سگ اگر گوشت حيوان را نخورد و دو وصف ديگر نيز در آن مكرّر و متعدّد ديده شد معلم است اگر چه خون حيوان صيد شده را بياشامد و مجرّد آشاميدن خون نه در تحقّق ابتدائى وصف تعليم مضرّ بوده و نه باعث زوال اين وصف از آن مىگردد و عبارت [ و كذا لا يقدح شربه الدّم ] دلالت بر اين معنا دارد .
بنابراين كلمه [ لا يقدح ] در [ و لا فى زواله ] و در [ كما لا يقدح حصول ]
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 12
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢