در عرف بنام فقاع گفته شود به شرطى كه علم به انتفاع خاصيت آن نداشته باشيم .
سپس مىفرماين :
اگر در بازار مايع يافت شود كه از آن بنام فقاع ياد كنند حكم به تحريمش شده اگر چه اصل آن مجهول باشد چه آنكه حكم در اخبار معلّق بر اسم شده و نظر به اسم مقتضى چنين حكمى مىباشد .
و در روايتى صحيح آمده كه علىّ بن يقطين از مولانا الكاظم عليه السلام راجع به شرب فقاع و آب جوئى كه در بازار درست نموده و مىفروشند سئوال نمود و عرض كرد :
نمىدانم كه آن را چطور و در چه زمانى مىسازند ، آيا آشاميدن آن حلال است ؟
حضرت فرمودند : من نوشيدنش را دوست ندارم .
و امّا اخبارى كه درباره فقّاع بقول مطلق وارد شده و مضمونش اين است كه :
آب جو بمنزله خمر است بسيار و غير قابل احصاء مىباشد .
قوله : حتّى وجد فيه النشيش : آب وقتى به جوش مىآيد از آن صدائى حادث شده كه عرب به آن نشيش مىگويد .
قوله : الحركة : آب وقتى گرم شده و به جوش مىافتد لذا مقصود از حركت ، حركت پس از جوشش است .
قوله : ما لم يعلم انتفاء خاصيّته : يعنى خاصيّت آبجو .
قوله : و ان جهل اصله : يعنى ندانيم كه اصل آن چه بوده ، آيا از جو يا كشمش و يا شيئ ديگرى اخذ شده .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 308
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٠٨