مجرورى در [ ردّها ] به عين راجعست .
قوله : سواء كانت على هيئتها : ضمير در [ كانت ] و [ هيئتها ] به عين عود مىكند .
متن :
و لو أدى رده إلى عسر ، و ذهاب مال الغاصب كالخشبة في بنائه ، و اللوح في سفينته ، لأن البناء المغصوب لا حرمة له ، و كذا مال الغاصب في السفينة حيث يخشى تلفه ، أو غرق السفينة على الأقوى نعم لو خيف غرقه ، أو غرق حيوان محترم ، أو مال لغيره لم ينزع إلى أن تصل الساحل .
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
اگر چه ردّ مغصوب بمالكش منجر به عسر و مشقّت غاصب بوده يا احيانا باعث اتلاف مالى از اموال وى گردد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مانند اينكه غاصب الوارى را غصب نمود و از آن در بناء ساختمانش استفاده كرد يا تخته چوبى را تصاحب كرده و در ساختن كشتى خود مصرفش نمود حال بر وى لازم است الوار را اگر باقى است به مالكش ردّ نمايد و لو منجر به انهدام بناء باشد يا تخته چوب را از كشتى خارج كرده و به صاحبش مسترد دارد اگر چه بشكستن كشتى و خراب كردن آن بيانجامد .
و دليل آن اين است كه بناء بر مال غصبى احترامى ندارد و شارع مقدّس ضررى كه از چنين بنائى بر صاحبش وارد مىشود ملحوظ و منظور نداشته و تمام توجّهش به طرف مغصوب منه معطوف داشته شده است
چنانچه در سفينه نيز براى مال غصب هيچ احترامى قائل نشده از اينرو
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 67
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٧