و همچنين است هر زمين مواتى كه در ملك مسلمانى نيامده باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
چنين زمينى متعلّق به امام عليه السّلام بوده و احيائش صحيح نيست مگر آنكه در زمان حضور امام عليه السّلام به اذن حضرتش صورت گيرد و در زمان غيبت البته احيائش جايز بوده و هركسى آن را احياء نمود زمين براى وى مباح مىشود .
لازم بتذكّر است زمينى كه قبلا در ملك مسلمان آمده ولى بعدا به واسطه هلاك شدن اهلش بدون صاحب مانده آن نيز در حكم زمينى است كه اصلا در ملك مسلمان نيامده باشد يعنى مال امام عليه السّلام بوده كه در زمان حضورش احياء آن بدون اذن حضرتش باطل و غير جايز بوده و در عصر غيبت هركس آن را احياء نمود زمين برايش مباح مىشود .
قوله : لم يجر عليه ملك المسلم : ضمير در [ عليه ] بماء موصوله راجع است .
قوله : فانّه للامام عليه السلام : ضمير در [ فانّه ] بماء موصوله عود مىكند .
قوله : و لا يصحّ احيائه الّا باذنه : ضمير در [ احيائه ] به ماء موصوله بر مىگردد و در [ باذنه ] به امام عليه السّلام رجوع مىنمايد .
قوله : مع حضوره : يعنى حضور امام عليه السّلام .
قوله : و يباح فى غيبته : ضمير نائب فاعلى در [ يباح ] به ماء موصوله راجع بوده و ضمير مجرورى در [ غيبته ] به امام عليه السلام عود مىكند
قوله : و مثله ما جرى عليه ملكه : ضمير مجرورى در [ مثله ] به ماء موصوله عود كرده و ضمير در [ عليه ] به [ ما جرى ] راجعست و ضمير مجرورى
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 362
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦٢