الف : يكى از احكام اين است كه هركس در زمان غيبت امام عليه السّلام زمين مواتى را احياء كند مالكش مىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
البته زمانى محيى مالك زمين موات مىشود كه به قصد تملّك آن را احياء نموده باشد و در اين حكم فرقى نيست بين اينكه احياءكننده مسلمان بوده يا كافر باشد بدليل عموم حديث كه در آن چنين آمده :
من احيا ارضا ميتة فهى له ( كسى كه زمين مواتى را احياء نمايد پس زمين مال او مىباشد ) .
سؤال
چگونه مىتوان حكم مزبور را نسبت به مسلمان و كافر تعميم داده در حالى كه اگر زمان ظهور امام عليه السلام باشد اراضى موات تمام از آن حضرتش مىباشد لذا در زمان غيبتش نمىتوان گفت اگر كافر زمين مواتى را احياء نمود مالك مىشود بلكه اين حكم تنها اختصاص به مسلمان دارد .
جواب
مرحوم شارح در جواب اين سئوال مىفرماين :
هيچ استبعادى در اين حكم نيست و محذورى در اين نمىباشد كه كافر زمين مواتى را كه در زمان حضور امام عليه السلام اختصاص بحضرتش دارد در صورت احياء نسبت به زمان غيبت مالك شود زيرا اشتباه و نظائر اين بسيار است از جمله :
خمس كه در زمان حضور حضرتش متعلّق بجنابش مىباشد ولى در زمان غيبت در دست كفّار بوده و ملك ايشان نيز مىباشد بطورى كه احدى جايز نيست از ايشان آن را بگيرد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 351
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٥١