قوله : و التّعليل بكونها محفوظة بنفسها : ضمائر مؤنّث بضالّه راجع است و حاصل مراد اينست كه :
قائلين به منع از التقاط ضالّه همچون شتر و اسب در تعليلش گفتهاند چون اين حيوان اگر در محل خود باقى باشد و كسى اخذش نكند محفوظ مىماند لذا وجهى براى جواز اخذ وجود ندارد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
محفوظ ماندن شتر و امثال آن و بقائشان بنفسه كافى در منع از اخذ آنها نمىباشد زيرا اثمان و اموال نيز همينطور بوده و بقائشان در محلّ همچنان مستمر و ادامه دارد پس التقاط آنها نيز نبايد جارى باشد در حالى كه التقاط آنها و اخذشان به نيّت تعريف قطعا جايز است .
قوله : لانّ الاثمان كذلك حيث كانت : ضمير در [ كانت ] به اثمان عود مىكند .
قوله : مع جواز التقاطها بنيّة التّعريف : ضمير در [ التقاطها ] به اثمان عود مىنمايد .
قوله : و ان فارقتها بعد ذلك فى الحكم : ضمير فاعلى در [ فارقتها ] به لقطه اثمان و ضمير مفعولى به ضالّه راجعست و مشاراليه [ ذلك ] اخذ و التقاط مىباشد .
و فرق آن دو پس از التقاط اينست كه ضالّه را نمىتوان تملّك كرد بلكه نزد ملتقط برسم امانت مىمانت ولى لقطه اثمان را جايز است ملتقط خود تصاحب نموده يا به فقير از طرف مالكش صدقه داده يا به حاكم ردّ كند .
متن :
و لو وجدت الشاة في العمران و هي التي لا يخاف عليها فيها من السباع ، و هي ما قرب من المساكن
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 228
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٨