مذكور را در غصب داخل نمايد اين است كه متوهّم گفته است لازم نيست بجاى كلمه [ عدوان ] لفظ [ به غير حق ] استعمال نمود تا غصب بر افعال مزبور منطبق گردد بلكه ايندو به يك معنا مىباشند بنابراين همانطوريكه لفظ عدوان در تعريف بر غصب صادق بوده كلمه [ به غير حق ] نيز همين طور است و مفهوم ايندو يكى است از اينرو براى ادخال افعال مزبور در ماهيّت غصب هيچ نيازى به تعويض كلمه [ عدوان ] به [ غير حق ] نميباشد در نتيجه تعريف مذكور نيز بر اعمال و افعال مذكورين قابل انطباق مىباشد .
مرحوم شارح در دفع اين توهم مىفرماين :
ايندو لفظ از نظر مفهوم با يكديگر متفاوت بوده و تفاوتشان همين است كه عدوان فقط بر غصب منطبق مىشود نه غير آن از افعالى كه صرفا ضمان آورده بدون اينكه حرام باشند ولى كلمه [ بغيرحق ] هم بر ضمان و هم بر غصب دلالت دارد و بعبارت ديگر :
نسبت بين ايندو كلمه اعمّ و اخصّ مطلق است يعنى [ به غير حق ] اعمّ و [ عدوان ] اخصّ است و حقّ با مرحوم مصنف است كه لفظ [ عدوان ] را كه بر خصوص غصب دلالت دارد استعمال فرموده .
توهم ديگر
توهّم ديگرى كه در اين مقام شده اين است كه :
اساسا در تعريف غصب از قيد [ عدوان ] مستغنى و بىنياز هستيم چه آنكه غصب عبارتست از :
الاستقلال باثبات اليد على مال الغير ، و بدين ترتيب تعريف شامل افعال ياد شده مىشود و اطلاق غصب بر آنها نيز صادق است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 14
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤