همانطورى كه انكار پس از حصول كمال بىاثر است و صغير بالغ يا مجنون عاقل چنين حقّى را ندارد همچنين ايشان نمىتوانند پس از كامل شدن مقرّ را قسم بدهند زيرا اين احلاف اثرى ندارد چه آنكه نهايتا رجوع مقرّ از اقرار يا نكولش را بتوانيم استخراج نمائيم و پرواضح است كه هيچيك از ايندو الآن مسموع و مقبول نمىباشند چنانچه اگر بطور صريح نيز انتساب مقرّ به به خودش را انكار و نفى نمايد باز پذيرفته نيست زيرا انكار پس از اقرار مردود مىباشد .
قوله : نسب المعترف به صغيرا : كلمه [ نسب ] مفعول است براى [ انكار ] و مقصود از [ المعترف ] به صيغه اسم فاعل همان مقرّ بوده و ضمير در [ به ] به نسب راجعست و كلمه [ صغيرا ] حال است از [ الصّغير ] .
قوله : لثبوت النّسب قبله : يعنى قبل كلّ من الافاقه و البلوغ
قوله : فلا يزول بالانكار اللاحق : ضمير در [ لا يزول ] به نسب راجعست .
قوله : و ليس له احلاف المقرّ : ضمير در [ له ] به كل واحد من الصّغير و المجنون راجعست .
قوله : لانّ غايته : يعنى غاية احلاف .
قوله : رجوعه : يعنى رجوع مقرّ از اقرار .
قوله : او نكوله : يعنى نكول مقرّ از قسم .
قوله : و كلاهما الآن غير مسموع : مقصود از [ كلاهما ] رجوع و نكول بوده و منظور از [ الآن ] پس از ثبوت نسب بواسطه اقرار مىباشد .
قوله : لو نفى النّسب حينئذ صريحا : ضمير فاعلى در [ نفى ] بمقرّ راجع بوده و مقصود از [ حينئذ ] حين ثبوت النّسب بالاقرار مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 347
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٤٧