مدّعى آن بوده يا مادر به آن اقرار كند چنانچه يكى از دو قول در مسئله همين است .
ولى اصحّ وقلين در اين مسئله كه مختار مرحوم مصنف در دروس نيز آن است فرق بين ايندو مىباشد يعنى نفوذ اقرار مخصوص بموردى است كه پدر مدّعى آن باشد امّا اگر مادر اقرار به بنوّت مقرّ به نمود در نفوذ اقرارش تصديق معتبر و لازمست چه آنكه مورد نصّ رجل مىباشد از اينرو لفظ روايت شامل مرئه يعنى مادر نمىشود .
و اينكه گفته شده مناط و ملاك در هردو متّحد است و نبايد بين اقرار مادر و پدر فرقى باشد ممنوع و قابل قبول نيست و دليل بر وجود فرق آنست كه :
مادر بر ولادت فرزند از خودش مىتواند بيّنه و شاهد اقامه كند ولى پدر اين امكان برايش وجود ندارد مضافا به اينكه ثبوت نسبت شخص مجهول الهويّه بر خلاف اصل بوده لذا لازمست بر مورد يقين و قطع كه اقرار پدر باشد اكتفاء گردد و در غيرش آن را نپذيرفت .
قوله : و المراد بالولد هنا : مشاراليه [ هنا ] مسئله مورد بحث است .
قوله : الولد الصّلب : مقصود از ولد صلبى فرزند بدون واسطه است .
قوله : كغيره من الاقارب : ضمير در [ كغيره ] به ولد راجعست .
قوله : نصّ عليه المصنف و غيره : ضمير در [ عليه ] باعتبار تصديق راجع بوده و در [ غيره ] به مصنّف ( ره ) عود مىكند .
قوله : و هو احد القولين : ضمير [ هو ] به عد الفرق راجعست
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 338
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣٨