شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
پس اولى و شايسته اينست كه در توجيه عدم لزوم شئ بر مقرّ در اين مسئله گفته شود .
نصب [ تسعين ] احتمالا از باب استثناء از منفى است پس در اين فرض مقرّ به نود تومان اقرار كرده و ممكنست استثناء از مثبت بوده و نفى بمجموع جمله توجّه و تعلّق پيدا كرده باشد كه در اين صورت به چيزى اقرار نكرده است و چون عبارت واجد هردو احتمال بوده لاجرم لفظ صراحت در اقرار نداشته و در نتيجه بذمّه وى چيزى ثابت نمىشود .
و سپس در تضعيف آنچه مصنف ( ره ) در شرح ارشاد آورده ميفرمايد :
اينكه مرحوم مصنف عبارت مذكور را در شرح ارشاد بر معناى دوّم كه عدم اقرار به چيزى مىباشد حمل نمود با اينكه معناى اوّل از آن محتمل است خلاف ظاهر محسوب مىشود .
مضافا باينكه متبادر از صيغ استثناء معناى اوّل كه اقرار بثبوت مقرّبه است بوده و خلاف آن محتاج به ارتكاب تكلّف بوده كه از اطلاق تبادر نمىكند و اين معنا خود قرينهاى است بر ترجيح يكى از دو معناى مشترك و على القاعده مىباشد لفظ را بر اقرار حمل كنند منتهى فتواى علماء به عدم لزوم اقرار بعلاوه اصالة البراءة و مضافا به وجود احتمال اجمالا موجب آن مىشود كه به آنچه حضرات در اين مسئله فرموده و اقرار را با لفظ ياد شده ثابت نمىدانند متمايل شده و آن را اختيار نمائيم .
قوله : فالاولى فى توجيه عدم لزوم شئ فى المسئلة : مقصود از [ المسئلة ] مسئله مورد بحث مىباشد يعنى در موردى كه قائل گفته ليس له علىّ مأة الّا تسعين .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 288
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٨