كلام حرف استفهام در ابتدايش داخل شده و پس از آن نفى وارد گرديده است و بلى كه در واقع همان بل مىباشد براى ردّ اين كلام كه قبل از آن واقع شده بوده و دلالت بر نفيش دارد و چون حاصل از نفى النّفى اثبات است لاجرم گوينده بلى اثبات اشتغال ذمّه خويش را نموده و در نتيجه كلمه مزبور [ بلى ] دلالت بر اقرار دارد همانطورى كه اگر بجاى [ بلى ] بل ذكر مىشد مفادش همين بود .
قوله : كان اقرارا : يعنى كان قوله [ بلى ] اقرارا .
قوله : سواء كان مجرّدا : يعنى سواء كان قوله [ بلى ] مجرّدا عن الاستفهام .
قوله : زعم الّذين كفروا الخ : سوره تغابن آيه ( 7 ) .
قوله : كالمثال : يعنى مثال در متن .
قوله : الم يأتكم نذير الخ : سوره ملك آيه ( 8 ) .
قوله : و لانّ اصل بلى الخ : اشاره است به دليل دوّم براى اقرار بودن [ بلى ] و حاصلش اينست كه [ بلى ] همان بل مىباشد و در محلّش مقرّر است كلمه [ بل ] براى ردّ ما قبل و نفى آن مىآيد ، پس [ بلى ] نيز بايد چنين بوده و بدين ترتيب اقرار تحقّق مىيابد .
قوله : فانه الذى دخل عليه حرف الاستفهام : ضمير در [ فانّه ] به قوله [ أليس لى عليك الخ ] راجعست .
قوله : و نفى له : يعنى [ بلى ] كلامى را كه استفهام بر آن داخل شده و كلام منفى است يعنى [ ليس لى عليك ] نفى مىنمايد ، بنابراين ضمير در [ له ] به الذى دخل عليه حرف الاستفهام راجعست .
قوله : فيكون اقرارا : ضمير در [ يكون ] به نفى النّفى كه مفاد
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 270
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٠