فرع
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
اگر شخصى بگويد : أليس لى عليك كذا ( آيا بنفع من بر عهده تو مبلغ كذائى ثابت نيست ) ؟ و او در جواب اظهار كند : بلى ( چرا ) .
اين جواب از مجيب اقرار محسوب مىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
زيرا كلمه [ بلى ] حرفى است كه اقتضايش ابطال نفى مىباشد اعمّ از اينكه مجرّد بوده و با استفهام مقرون نباشد همچون آيه شريفه :
زعم الّذين كفروا ان لن يبعثوا ، قل بلى و ربّى .
ترجمه : كسانى كه كفر ورزيدند پنداشتند هرگز بعد از مرگ زنده نمىشوند ، بايشان بگو قسم به پروردگارم نه چنين مىباشد .
يا با استفهام همراه و قرين باشد و در استفهام فرقى نيستكه حقيقى بوده همچون مثال مذكور در متن يا تقريرى باشد نظير اين آيه شريفه :
الم يأتكم نذير ؟ آيا براى شما ترساننده نيامد ؟
قالوا : بلى . گفتند چرا .
يا مانند : الست بربّكم ؟ آيا پروردگارتان نيستم ؟
قالوا : بلى . گفتند چرا .
دليل ديگر بر فرموده مصنف آنكه :
كلمه [ بلى ] در اصل [ بل ] بوده سپس بر آن الفى اضافه كرده و به صورت [ بلى ] درآوردند از اينرو وقتى شخصى مىگويد : بلى در واقع بدينوسيله خواسته گفته ديگرى يعنى [ أليس لى عليك كذا ] را ردّ نمايد چه آنكه اين
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 269
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦٩