بخلاف ما لو شرطا المحاطة ، فإنهما يتحاطان أربعة بأربعة و يبقى لصاحب الخمسة واحد ، و يجب الإكمال ، لاحتمال اختصاص كل واحد بإصابة خمسة فيما يبقى .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
ط : اطلاق عقد را بر محاطه بايد حمل نمود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه متعاقدان همين كه در عقد سبق را شرط نمودند بدون اينكه آن را مقيّد به نحوه [ مبادرت ] يا [ محاطه ] كنند اين اطلاق بر [ محاطه ] حمل شده و حكم صورتى را بر آن مترتّب نموده كه محاطه را شرط كرده باشند و دليل اينحكم آنست كه :
مقصود از اشتراط سبق اين است كه از عدد تيرهائى كه در ضمن عقد شرط كردهاند تعدادى معيّن و مشخّص به نشانه اصابت نمايد .
مثلا هركدام با داشتن 20 تير با هم مسابقه گذاشته و شرط كردند هركس از اين تعداد 5 تير به نشانه زند برنده مسابقه باشد .
بديهى است اين عقد مقتضى است كه عدد بيست تير را بطور تمام و كمال مصرف كنند تا صدق كند عدد معين ( 5 تير ) از بيست تير به نشانه اصابت نموده است .
ازاينرو اگر اطلاق عقد را بر نحوه [ مبادرت ] بخواهند حمل كنند چه بسا باقتضاى عقد عمل نمىشود چه آنكه در اين نحوه از مسابقه گاه باشد كه نيازى به اكمال تيرها و مصرف همه آنها نيست .
مثلا اگر در ضمن عقد شرط كردند تيرهاى هريك بيست رشق
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 58
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٨