وظيفه آنست كه جميع منافع و ثمره را به قيمت درآورده و بنفع موصى له منظور داشته و عين مسلوب المنفعة را نيز قيمت كرده هرچه در مقابلش بذل شد بنفع وارث در نظر مىگيرند حال اگر وارث بخواهد اختصاص به عين و منافع عبد يا ثمرات باغ داشته باشد قيمت منافع و ثمرات را به موصى له بايد بپردازد و در صورتى كه موصى له بخواهد علاوه بر منافع و ثمرات عين را تصاحب كند ملزم است كه قيمت عين را به وارث مسترد دارد .
قوله : ان فرض لها قيمة : ضمير در [ لها ] به رقبه كه مقصود [ عين مسلوب المنفعة است ] راجع مىباشد .
قوله : لصحة عتق الوارث له : ضمير در [ له ] به عبد راجع است .
مؤلف گويد :
مرحوم سلطان العلماء عطّر اللّه مرقده الشريف در حاشيه مىفرماين :
عتق چنين عبدى كه مسلوب المنفعة است فائدهاش آن استكه اگرچه منافع آن متعلق به ديگرى است ولى پس از آزاد شدن احكام رقيّت از وى سلب مىگردد از قبيل ممنوع بودن از تصرف در اموالش و سرايت كردن رقيّت در اعقاب و انسابش ازاينرو بعد از آزاد شدن در تصرف نسبت باموالش مستقل بوده و نيز عتق و آزادى در اعقاب و انسابش سرايت مىكند .
قوله : فيستحقه الوارث حطبا او خشبا : ضمير منصوبى در [ يستحقه ] به جذع راجع بوده و نصب دو كلمه [ حطبا ] و [ خشبا ]
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 341
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٤١