در يك سطح بوده يا مسكين حالش سختتر از فقير است و بالعكس در صورتى است كه هردو لفظ در يك جا با هم جمع شده باشند نظير آيه زكات فلذا اين نزاع در آنجا مؤثر بوده و مجال صحبت دارد اما در صورتى كه هركدام در موردى جدا و تنها آمده باشند باتّفاق علماء از هريك ديگرى را مىتوان اراده نمود فلذا در حق ايندو لفظ گفتهاند :
اذا اجتمعا افترقا و اذا افترقا اجتمعا .
ولى اين ادّعاء گويا از نظر مرحوم ماتن ثابت نبوده ازاينرو نزاع در مفهوم ايندو لفظ را در مورد بحث كه با مثل آيه زكات فرق دارد نيز جارى دانستهاند .
قوله : و يدخل فيهم : يعنى فى الفقراء .
قوله : ان جعلناهم مساوين لهم : ضمير جمع در [ جعلناهم ] به مساكين و در [ لهم ] به فقراء راجعست .
قوله : و الا فلا : يعنى و در غير ايندو صورت و آن فرضى است كه فقير حالش سختتر از مسكين باشد .
قوله : و عدم دلالة دخول الاضعف : مقصود از [ اضعف ] طبق اين فرض فقير مىباشد .
قوله : على دخول الاعلى : مراد از [ اعلى ] مسكين مىباشد
قوله : بخلاف العكس : مقصود از [ عكس ] آنست كه وصيّت براى اعلى كند كه در حكم آن اضعف مسلّما داخل است .
قوله : كآية الزكوة : مقصود آيه 61 از سوره براءة است كه مىفرمايد :
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 290
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٠