شارح ( ره ) مىفرماين :
اما بطلان وصيّت ديوانه و مست واضح و روشن است چه آن كه در ديوانه عقل منتفى و قلم تكليف مرفوع بوده و در مست عقل نميباشد فلذا بطلان وصيّت ايندو جاى ترديد و صحبت نمىباشد .
و اما بطلان وصيّت كسى كه خود را بوسيله مهلكى مجروح ساخته مستند و دليلش سه امر است بشرح ذيل :
الف : صحيحه ابى ولّاد از حضرت مولانا الصادق عليه السلام كه در اين حديث شريف حضرتش فرمودند :
شخص اگر پس از اينكه در نفس خود جراحتى ايجاد كرد يا مرتكب امرى شد كه احتمالا سبب قتل وى گرديد وصيّت نمود ، وصيّتش جايز نيست .
ب : فعل صادر از وى دلالت دارد كه او شخص سفيه و غير رشيد بوده ازاينرو از وصيّت نمودن ممنوع و محجور است .
ج : دليل ديگر بر اينكه چنين وصيّتى صحيح نيست آنكه شخص مزبور پس از احداث چنين مهلكى در نفس خود و كشيده شدن حالش به وخامت حاصل از آن در حكم ميّت است لاجرم احكام جارى بر احياء كه از جمله آنها جواز و صحّت وصيّت باشد بر او جارى نمىباشد فلذا مىبينيم كه فقهاء در حيوانى كه قابل تذكيه است همچون گوسفند و غير آن مىفرماين اگر آن را در حال مشرف بموت ذبح كنند مذكّى نبوده و استفاده از آن حلال نيست .
قوله : لا نتفاء العقل و رفع القلم : دليل اول در هردو ( مجنون و مست ) جارى بوده ولى دليل دوم مختص به مجنون است
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 233
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٣