متن :
و تصح زيادة الدين على الرهن فإذا استوفى الرهن بقي الباقي منه متعلقا بذمته ، و زيادة الرهن على الدين و فائدته سعة الوثيقة ، و منع الراهن من التصرف في المجموع فيكون باعثا على الوفاء ، و لإمكان تلف بعضه فيبقى الباقي حافظا للدين .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
زياد بودن دين بر رهن صحيح است و موجب بطلان رهن نمىشود چنانچه زيادى رهن بر دين نيز بىاشكال مىباشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
فلذا در موردى كه دين از رهن بيشتر بود وقتى مرتهن رهن را صرف استيفاء حق نمود باقى از دين به ذمّه راهن مىماند و اما در زيادى رهن بر دين : فائده اين است كه وثيقه وسيعتر از دين بوده و چون موجب منع راهن از تصرف در مجموع آن مىشود چه بسا اين امر خود باعث شود كه حتى الامكان بدهى خود را پرداخته و مال بيشتر را فك نمايد .
و علاوه بر اين فائده ديگرى نيز در اينجا وجود دارد و آن اين است كه اگر مقدارى از وثيقه تلف شده باقيمانده آن چه بسا به قدر دين بوده و بدين وسيله باز رهن حافظ دين مىباشد به اين معنا كه از فروش آن مىتوان دين را استيفاء نمود .
قوله : بقى الباقى منه : يعنى از دين .
قوله : بذمته : يعنى بذمه راهن .
قوله و فائدته : يعنى و فائده زيادى رهن بر دين .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 232
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٢