دفع اشكال دور
قبل از اينكه اشكال دور را مرتفع نمائيم لازم ديده شد مقدمه كوتاهى ذكر گردد و آن اين است كه :
قوام رهن به دو نفر است : راهن و مرتهن .
راهن به كسى گويند كه از كسى مالى قرض نموده و سپس بابت آن گرو نزد صاحب مال مىگذارد .
مرتهن صاحب مال القرض است كه گرو را قبول نموده و ميپذيرد پس از وى مىتوان بعنوانى همچون مرتهن ، صاحب دين ، من له الوثيقه نام برد چه آنكه تمام اين عناوين حاكى از يك شخص مىباشد .
با توجه به اين مقدمه مىگوئيم :
طبق آن نسخى كه كلمه [ مرتهن ] در تعريف رهن آمده اگر چه بدوا اشكال دور به عبارت متوجه و وارد است ولى با اندك تأملى مىتوان در رفع آن گفت كلمه [ مرتهن ] بعنوان وصفى ملحوظ ومنظور نيست بلكه آن را به اين لحاظ در تعريف آوردهاند كه كاشف از صاحب دين يا من له الوثيقه مىباشد و بعبارت ديگر در ذكر آن عنايتى بخصوص اين وصف ( مرتهن ) نبوده بطورى كه بديد موضوعيّت به آن نگريسته شود بلكه از آن بملاك و مناط مرآتيّت و كاشفيّت از شخصى كه دين از آن او بوده يا وثيقه نزدش مىباشد استفاده گرديده و پرواضح است به اين اعتبار تصوّرش متوقف بر تصوّر [ رهن ]