زيرا كسب خود از جمله اموال آقا به حساب مىآيد .
ناگفته نماند : در مواردى كه ملزم بپرداخت ضمان از كسب عبد مىباشند اگر كسب وافى به مقدار حق مضمون باشد كه مطلوب ثابت بوده و جاى اشكال باقى نمىماند ولى در صورتى كه كسب از مقدار حق كمتر باشد مقدار كم آمده ضايع شده و ضرر به صاحب حق مىخورد .
جالب توجه اينكه اگر قبل از درآمدن و حصول مال از طريق كسب بنده آزاد شد در بطلان ضمان يا باقى ماندن و تعلّقش به كسب دو احتمال است .
قوله : المدلول عليه : ضمير در [ عليه ] بضامن راجعست .
قوله : بالمصدر : مقصود از [ مصدر ] كلمه ضامن است و احتمالا ممكن است [ تعهّد ] اراده شده باشد .
قوله : او اسم فاعل : يعنى اسم فاعلى كه از [ تعهّد ] استفاده مىشود .
قوله : و قيل يصح و يتبع به بعد العتق : قائل اينقول مرحوم علامه حلّى است و ضمير در [ به ] بضمان راجعست .
قوله : اعم من كل منهما : ضمير تثنيه بذمّه عبد و مال مولى عائد است .
قوله : فلا يدل على الخاص : مقصود از [ خاص ] مال مولى مىباشد .
مؤلف گويد :
همانطورى كه اطلاق ضمان عام بوده و بر مال مولى دلالت ندارد بر خصوص ذمّه عبد نيز دلالت نمىكند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 9
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩