ولى مرحوم شيخ در جائى كه ثمن موزون باشد جهل به آن را مانع نمىداند و مشاهده را كافى دانسته است ، و سيد مرتضى ( ره ) نيز فرموده مال سلم را كه معلوم نمىباشد مىتوان ثمن در معامله قرار داد و مشاهده كافيست .
مؤلف گويد :
وى در مسائل ناصريه مىفرمايد :
لا يشترط العلم به قدر رأس مال السلم اذا كان معلوما بالمشاهدة مضبوطا بالمشاهدة .
و نيز ابن جنيد اسكافى جهل به مقدار ثمن را بطور مطلق مانع قرار نداده ولى شرط كرده كه فقط اين حكم در جائى استكه مبيع صبره و خرمن بوده و با ثمن از نظر جنس مختلف باشد تا از شائبه ربا مستخلص باشيم .
قوله : صبره : بضم صاد و سكون باء به معناى انبار و خرمن گندم باشد .
متن :
و لا مجهول الصفة كمائة در هم و إن كانت مشاهدة لا يعلم و صفها مع تعدد النقد الموجود .
شرح فارسى :
و نيز متعاقدان بصفت ثمن ميبايست علم داشته باشند پس اگر از اين نظر نزد ايشان مجهول باشد مثل اينكه ثمن را صد در هم قرار دهند بدون اينكه از خصوصيات آن مطلع باشند كه آيا مسكوك بچه سكهاى است جديد يا قديم يا مثلا نقرهاش 90 است يا بيشتر و يا كمتر كه معامله در اين صورت باطل است اگر چه آن را مشاهده كنند ولى از راه مشاهده نتوانند خصوصيات مزبور
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 170
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٧٠