نيست ولى در اينجا جايز است زيرا اين خريدن سبب در تعجيل آزادى او مىگردد .
و اما در عتق عبد مكاتبى كه هنوز از او چيزى آزاد نشده دو قول است :
و از نظر ما اين عتق مجزى و فتواى به آن خالى از قوّت نيست ولى عبدى كه بابت قرض او را برهن و گرو گذاردهاند نمىتوان بابت كفاره آزاد كرد مگر به اجازه مرتهن ( گيرنده رهن و گرو ) باشد چنانچه بندهاى را كه مولايش آزادى يا صدقه دادن او را نذر نموده نميتوان آزاد كرد اگرچه نذر معلّق به شرطى باشد كه تاكنون حاصل نشده باشد چنانچه مرحوم مصنف در كتاب دروس آن را ترجيح داده و اختيار فرموده است .
قوله : و هو ان يفعل : ضمير به تنكيل راجعست .
قوله : فعلا فظيعا : يعنى كار زشتيكه از حد گذشته باشد
قوله : او نحوه : ضمير به ( قلع اذنيه ) راجعست .
قوله : و ان لم يجز بيعها : ضمير به [ امّ ولد ] راجعست .
قوله : و الصدقة به : ضمير به ملوك راجعست .
و انكان معلّقا : ضمير مستتر در [ كان ] به نذر عود مىكند .
قوله : لم يحصل بعد : كلمه [ بعد ] ظرف و مضاف اليهش در تقدير بوده و در اينجا به معناى ( هنوز ) است .
متن :
و الخلو عن العوض فلو أعتقه و شرط عليه عوضا لم يقع عن الكفارة ، لعدم تمحض القربة . و في انعتاقه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 190
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩٠