قوله : فلو خرج عنها : يعنى خارج شود از اين مسافت پس ضمير در [ عنها ] به نسبت راجع است .
قوله : و يحتسب المسافة من جهة الحجر اه : قبلا گفتيم حجر اسماعيل ( بكسر حاء ) بنائى است به شكل نيم دائره كه در قسمت شمالى بيت واقع است .
اكنون مىگوئيم شارح ( ره ) مىفرماين طوافكننده به اين نقطه كه رسيد فاصله سيزده متر و نيم يا پانزده متر و چهل سانت را از خارج بناء حساب نموده و آن را جزء بيت قرار دهد اگرچه در واقع اين بناء از بيت محسوب نمىشود و حاصل اينكه در تمام جهات و جوانب بيت مبدء فاصله مزبور يعنى سيزده متر و نيم را از كعبه و بيت حساب كند مگر در اين قسمت كه مبدء را خارج حجر اسمعيل قرار دهد .
قوله : و الظاهر ان المراد بالمقام اه : يعنى ظاهر ادله و كلمات فقهاء اين است كه مقصودشان از مقام ، نفس صخره و خود سنگ است نه ساختمانى كه روى آن بنا شده چه آنكه شرعا مقام همان سنگ است اگرچه عرفا به مجموع سنگ و بناء مقام ابراهيم عليه السلام اطلاق مىشود لكن اصطلاح شرع را بر مصطلح عرف بايد مقدم نمود مشروط باينكه شرع انور اصطلاح و حقيقتى داشته باشد .
متن :
و إدخال الحجر في الطواف للتأسي ، و الأمر به لا لكونه من البيت ، بل قد روي أنه ليس منه ، أو أن بعضه منه ، و أما الخروج عن شيء آخر خارج الحجر فلا يعتبر إجماعا .
شرح فارسى :
ه : حجر اسمعيل را در طواف داخل كند به اين معنا كه از خارج و پشت آن شوط كند نه بين كعبه و آن .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 325
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٥