اين عبارت استثناء از عدم جواز عدول مطلق حاجى است چه مكى و چه آفاقى و حاصل معنا بنابراين چنين مىشود :
كسى كه نوعى از حج بر او واجب است همچون آفاقى كه حج تمتّع بر او لازم است و نظير مكى كه حج قران و افراد به عهده او مىباشد حق ندارد از حج واجب و تكليفى كه بر ذمه وى هست عدول كند مگر به جهت ضرورت پس در صورت اضطرار آفاقى از تمتع به قران و افراد و مكى از اين دو به تمتع مىتواند عدول كند .
موارد ضرورت
مرحوم شارح براى متمتّع دو مورد اضطرارى نقل مىفرمايد كه در آن دو مورد وى حق عدول بقران و افراد دارد :
الف : اگر وى زن بوده و قبل از طواف عمره خوف حيض شدن داشته باشد بطورى كه اگر بخواهد صبر كند تا از حيض پاك شود و سپس اعمال عمره را انجام بدهد وقت اختيارى عرفه از وى فوت مىگردد يا منجر به اين مىشود كه در رفتن از مكه به عرفات از كاروان و رفقايش عقب بماند با اينكه بمصاحبت ايشان محتاج و نيازمند است لذا براى اينكه به چنين محذورى برخورد نكند از حج تمتع به قران و افراد عدول مىكند و از همين زمين با رفقايش براى مراسم حج به عرفات مىرود زيرا اولين اعمال حج وقوف به اين بقعه است و شرط آن طهارت از حيض نيست و تا زمانى كه بخواهد براى اداء طواف كه شرط آن طهارت است به مكه بيايد قطعا از حيض پاك شده و به