قوله : و نقصانها : يعنى نقصان مؤنه .
قوله : فانّها مع تعجيله تخمينيّة : ضمير در [ فانّها ] به مؤنة راجعست و ضمير در [ تعجيله ] به اخراج عود مىكند .
و وجه تخمينى بودن آنست كه بسا در عرض سال حوادث و اتّفاقاتى پيش بيايد كه در طىّ آنها مال يا زياد و يا كم شود ، پس اخراج حالى تقريبى و تخمينى مىباشد .
متن :
و لو حصل الربح في الحول تدريجا اعتبر لكل خارج حول بانفراده نعم توزع المئونة في المدة المشتركة بينه ، و بين ما سبق عليهما ، و يختص بالباقي ، و هكذا .
شرح فارسى :
شارح ( ره ) مىفرماين :
اگر شخص كسب و حرفهاش به نحوى بود كه سود و بهره را بتدريج و در خلال سال مىبرد لازمست براى هركدام از ارباح سال عليحدّهاى قرار دهد .
مثلا در سال اوّل محرّم هزار تومان سود برد و شش ماه بعد يعنى رأس ماه رجب هزار تومان ديگر استفاده كرد در اينجا بايد اوّل محرّم ديگر خمس هزار تومان اوّل را اگر خرج نكرده بدهد و شش ماه بعد كه ابتداء ماه رجب سال جديد است خمس هزار تومان دوّم را اخراج كند و بدين ترتيب به تعداد ارباح قرار دادن سال لازم مىشود .
البتّه ناگفته نماند كه مؤنه زمان مشترك بين دو ربح را از هر دو برداشته و مؤنه مختصّ به هركدام را به همان ربح اختصاص ميدهد .
مثلا در فرض بالا اگر خرج شش ماهه شخص پانصد تومان باشد از محرّم تا رجب پانصد تومان را فقط از ربح اوّل برداشت مىكند و مؤنه از
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 278
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٨