قوله : و لو علم قدره جملة : ضمير در [ قدره ] به حرام راجع بوده و مقصود از [ جملة ] اجمالا مىباشد .
قوله : فان علم انّه يزيد على الخمس : ضمير در [ انّه ] به مال حرام راجعست .
قوله : خمسّه : يعنى مقدار خمس را بعنوان خمس خارج كرده و زائد بر آن را صدقه دهد .
قوله : و لو ظنّا : يعنى و لو مقدار زائد علمى و قطعى نبوده و مطابق با ظنّ باشد .
قوله : و يحتمل كون الجميع صدقة : مقصود از [ جميع ] مقدار خمس و زائد بر آن مىباشد .
قوله : و لو علم نقصانه عنه : ضمير در [ نقصانه ] به مال حرام و در [ عنه ] به خمس مجموع راجعست .
قوله : اقتصر على ما تيقّن به البراءة صدقة على الظّاهر : يعنى ظاهر قواعد مقتضى است كه بقدرى از مال را بعنوان صدقه بدهد كه به برائت ذمّه يقين پيدا كند چه آنكه اشتغال ذمّه به دادن صدقه قطعى و يقينى است لاجرم فراغ از آن نيز بايد يقينى باشد ، بنابراين معلوم شد كه مقصود مرحوم شارح از [ على الظّاهر ] ظاهر قواعد اصولى است .
قوله : و هو احوط : ضمير [ هو ] به خمس راجع است و وجه احوط بودن عمل باطلاق رواياتى است كه در اين باب وارد شده است .
قوله : و لو كان الحلال الخليط الخ : مثلا مالى را از طريق غوص يا ربح كسب بدست آورده و با آن مال حرامى مخلوط شد حكم اين است كه ابتداء با شرائطى كه گفته شد خمس مجموع را بايد بدهد و پس
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 239
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٩