مىشود ولى ثمن درخت جزء مؤنه نبوده و بنابراين استثناء نميشود و مقصود شارح از عبارت [ وزّع الثّمن عليهما ] همين معنا است ، يعنى مجموع پول را به دو قسمت تقسيم مىكنند :
پول ميوه و پول درخت ، سپس پول ميوه را استثناء مىكنند چنانچه اگر جنس زكوى نظير انگور و غير زكوى همچون انار را مجموعا خريد قطعا پولى كه در مقابل غير زكوى داده نباشد استثناء كند .
و پس از استثناء ثمن غرامات و هزينههائى كه بعد از آن متحمّل شده ملاحظه كرده و آنها را نيز استثناء مىكنند .
و سپس مىفرماين :
ولى خرجهاى قبل از خريدن قابل ملاحظه و اعتبار نيست چنانچه اگر كسى براى وى تبرّعا و مجّانى كار كرده باشد نبايد مقدار عمل وى را به قيمت درآورد و سپس به آن ميزان از مجموع حاصل استثناء كند اگرچه عامل عبد يا فرزندش باشد زيرا اين سنخ اعماليكه در قبالش هزينه مصرف نشده از نظر عرف مؤنه محسوب نمىشود .
قوله : و لو اشتراها مع الاصل : ضمير مفعولى در [ اشتراها ] به ثمره راجعست .
قوله : وزّع الثّمن عليهما : ضمير تثنيه در [ عليهما ] به ثمره و اصل راجعست .
قوله : لو جمعهما : يعنى اگر زكوى و غير زكوى را جمع كرده باشد قوله : و يعتبر ما غرّمه بعده : يعنى بعد الشّراء .
قوله : و يسقط ما قبله : يعنى قبل الشّراء .
قوله : و ان كان غلامه او ولده : ضمير در [ كان ] به متبرّع و
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 105
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٥