اطلاقات محمول بر مجاز است .
مؤلف گويد :
مقصود از ورود استثناء حصّه سلطان ، ورود آن در اخبار است از جمله خبرى كه مرحوم صاحب وسائل آن را در ج 6 ص 132 به اين شرح نقل فرموده :
محمّد بن يعقوب ، از عدّهاى اصحاب ، از سهل بن زياد ، از احمد بن محمّد بن ابى نصر ، از رفاعة بن موسى ، از ابى عبد اللّه عليه السّلام قال :
سئلته عن الرّجل يرث الارض او يشتريها فيؤدّى خراجها الى السّلطان هل عليه فيها عشر ؟
قال : لا .
مؤنه و مقصود از آن
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از مؤنه خرجهائى است كه مالك در بثمر رساندن غلّه از ابتداء عمل تا تصفيه آن و خشگ شدن ميوه متحمّل مىشود اگرچه مصارف و خرجهاى مالى قبل از سال زكات باشد .
و از مؤنه و مصرف مالى محسوب مىشود بذر ، پس اگر بذر را خريده باشد در موقع محاسبه يا مثل آن را بايد ملاحظه نموده و يا قيمتش را .
قوله : و هو امر خارج : ضمير [ هو ] به حصّه سلطان راجع بوده و تذكير آن به اعتبار خبر يعنى كلمه [ امر ] مىباشد .
قوله : و ان ذكرت منها : ضمير در [ ذكرت ] به حصّه و در [ منها ] به مؤنه عود مىكند .