احتمالات در عبارت
مرحوم شارح در عبارت مصنّف ( ره ) كه فرموده : ( و لا للسّهو فى السّهو ) پنج احتمال نقل مىفرمايد كه ذيلا مرقوم مىشويد :
1 - هركدام از [ للسّهو ] و [ فى السّهو ] به معناى خصوص شك باشد بنابراين معناى عبارت چنين مىشود :
حكمى براى شكّ واقع در موجب شك نيست و شرح اينمعنا گذشت 2 - هركدام از ايندو در معناى وسيع و اعمّ از شكّ و سهو بوده بر وجهى كه از هردو معناى قدر جامع و مشترك معنوى اراده شده باشد و لو معناى جامع قدر مشترك بين معناى حقيقى و مجازى لفظ فرض شود چه آنكه در اين فرض نيزحكم مرحوم مصنّف باز صحيح است ، بنابراين معناى عبارت چنين مىشود :
حكمى براى اعمّ از سهو و شك در موجب ايندو نمىباشد .
پس اگر كسى در موجب سهو كه سجده بوده يا موجب شكّش همچون نماز احتياط سهو كند نبايد به آن اعتناء كند چنانچه اگر در موجب سهو يا موجب شكّ ، شكّ نمود ، شكّش اعتبارى ندارد مثلا در نماز احتياط شكّ كند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت بجاى آورده يا مثلا در دو سجده سهو شك كند كه يك سجده بجاى آورده يا دو سجده نموده است در هيچيك از اين موارد به شكّ و سهوش نبايد اعتناء كند .
3 - مقصود از اوّل شكّ و از دوّم سهو باشد ، بنابراين معناى عبارت چنين مىشود :
حكمى نيست براى شكّ واقع در موجب سهو پس اگر كسى در دو
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 262
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦٢