مصنّف در كتاب نفليّه ذكر نموده و ما نيز باقى آنها را در شرح نفليّه موسوم به [ فوائد المليّه ] تحرير و تشريح نمودهايم و از موارد مزبور مرحوم مصنف تنها به ذكر سه مورد اكتفاء فرموده است :
1 - در موردى كه شخص عذرى دارد كه با بودن آن نماز را از حيث شرائط و اجزاء نمىتواند كامل بخواند ولى احتمال مىدهد كه تا آخر وقت عذرش مرتفع شود نظير فاقد ساتر كه تا آخر وقت ممكنست بتواند آن را تحصيل نمايد .
يا كسى كه واجد آن است ولى وصف آن مانند طهارت را ندارد كه تا انتهاء وقت اين وصف محتمل است حاصل شود .
يا شخصى كه فعلا قادر بر قيام يا مراتب بعد آن چون قعود و اضطجاع نيست ولى احتمالا تا پايان وقت عجزش بر طرف مىشود .
يا مثلا در اوّل وقت آب نيست تا با آن وضوء بگيرد امّا اميد دست يافتن به آن را تا آخر وقت دارد كه در اينجا اگر تيمّم در اوّل وقت را جايز دانستيم افضل اينست كه تيمّم نكرده و تا آخر وقت صبر كند .
و نيز مانند كسى كه وضوء داشته ولى آب مثلا جهت تطهير جامهاش از نجاست ندارد لكن اگر صبر كند اميد وجدان آب هست .
2 - كسى كه اگر بخواهد در اوّل وقت نماز بخواند شخص صائمى را بايد در انتظار خود بگذارد زيرا مثلا تا وى در سر سفره حاضر نشود او افطار نمىكند در اينجا نيز تأخير نماز از اوّل وقت افضل است و نظير اين مورد است كسى كه نفسش بافطار مشتاق بوده به نحوى كه اقبال و تمايلى در اوّل وقت به نماز ندارد ولى بعد از افطار و تسكين اعصاب و استقرار نفس به نماز شوق پيدا مينمايد
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 96
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٦