شرح فارسى :
مؤلف گويد :
اين عبارت اشاره است به تضعيف فرموده مرحوم علّامه حلّى و حاصل فرمايش ايشان اينست :
در كتاب تذكرة الفقهاء ج 1 ص 100 مىفرماين :
جهت كعبه عبارتست از مكانى كه شخص بعيد آن را عين كعبه بپندارد حتّى نقطهاى را كه احتمال دهد كعبه از آن خارج است نمىتواند قبله قرار دهد و نمازش به آن صوب باطل است .
از اين عبارت اينطور استفاده مىشود كه نسبت به شخص بعيد جهت محصّل عين كعبه است ولو بنحو گمان و پندار باشد لذا مرحوم شارح در تضعيف اين كلام مىفرماين :
اينطور نيست كه بعد از جسمى محصّل عين آن باشد و به تعبير ديگر جهت از اسباب تحصيل عين نيست اگرچه دورى از آن باعث توسعه در جهت آن مىشود بطورى كه هرچه از آن فاصله بيشتر گيريم جهت محازاتش وسيعتر مىگردد و بعبارت ديگر اگرچه در صورت فاصله زياد توهّم مىشود كه عين كعبه در مقابل واقع شده ولى اين اشتباه در ديد چشم است و حقيقتى ندارد زيرا اگر فرض كنيم مثلا طول كعبه 16 متر باشد و در چند فرسخى آن صفى به طول 20 متر تشكيل شود تمام نفرات و آحاد اين صف خود را در مقابل عين مىبينند در حالى كه اگر از هركدام خطّى كشيده شود و به كعبه منتهى گردد مشروط به اينكه خطوط تمام با هم موازى باشند قطعا به مقدار چهار متر از آن صف خطوطش بكعبه برخورد نمىكند و اين خود دليل واضح و روشنى است بر خطاء چشم .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 105
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٥