3 - كعبه براى كسى كه قادر بر مشاهده آنست قبله بوده و نسبت به غير او جهت كفايت مىكند .
اين رأى از مرحوم مصنف و نيز مشهور فقهاء اماميّه بوده كه اصح اقوال شمرده شده است .
قوله : للمشاهد لها : ضمير در [ لها ] به كعبه راجعست .
قوله : او حكمه : يعنى حكم مشاهد .
قوله : و هو من يقدر على التّوجّه الى عينها : ضمير [ هو ] به [ من فى حكم المشاهد ] راجع بوده و ضمير در [ عينها ] بكعبه عائد است .
قوله : و لو بالصعود الى جبل : اين عبارت اشاره است به فرد خفى از قدرت بر توجّه به طرف عين كعبه .
قوله : و هى السّمت الّذى يحتمل كونها فيه و يقطع بعدم - خروجها عنه : ضمير [ هى ] به جهت راجع بوده و ضمير در [ كونها ] بكعبه و در [ فيه ] به سمت و در [ خروجها ] نيز به كعبه و در [ عنه ] به سمت عائد مىباشد .
مؤلف گويد :
برخى از اهل دانش فرموده است :
در دو فعل [ يحتمل ] و [ يقطع ] چهار احتمال مىباشد بشرح ذيل :
1 - آنكه هردو مبنى براى فاعل و معلوم باشند بنابراين معناى عبارت چنين مىشود :
جهت سمتى است كه مصلّى احتمال مىدهد كعبه در هرجزئى از اجزاء آن بوده و قاطع است بعدم خروج آن از سمت مذكور .
2 - آنكه هردو فعل مبنى براى مفعول و مجهول باشند ، بنابراين
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 103
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٣