اگر بخواهيم حكم بوجوب كنيم منوط به گذشتن مقدارى از وقت هست كه در اين مقدار مىتوانست آن را بخواند چنانچه وجوب حج بر مستطيع نيز بمجرّد سير كاروان وجوب بحسب ظاهر است و از نظر واقع معلّق است به گذشتن مقدارى از وقت كه اگر وى با اوّلين كاروان حركت مىكرد مىتوانست اعمال را ظرف اين مدّت انجام دهد .
بعد مىفرمايد :
دليل اين حكم آنست كه در غير اين صورت لازم مىآيد تكليف به عبادتى كه وقت گنجايش آن را ندارد و اين مستحيل است .
و سپس مىفرماين :
احتمال دارد كه جمود بر ظاهر اخبار نموده و بگوئيم لسان اخبار بطلان تيمّم است بمجرّد تمكّن اعم از ظاهر يا واقع چنانچه بسيارى از فقهاء نيز اعتمادا بر ظواهر همين اخبار چنين گفتهاند .
مؤلف گويد :
از جمله اين اخبار روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل در ج 2 ص 991 چنين نقل كرده :
محمد بن الحسن از مفيد از احمد بن محمد از پدرش از صفّار و سعد از احمد بن محمد از حسين بن سعيد از حمّاد از حريز از زرارة قال : قلت لابى جعفر عليه السلام ان اصاب الماء و قد دخل فى الصلاة قال فلينصرف فليتوضاء ما لم يركع و ان كان قد ركع فليمض فى صلاته فان التيمّم احد الطّهورين .
كه در اين روايت امام عليه السلام مجرّد اصابت به آب را سبب براى خارج شدن از ناز قرار دادند و اين كاشف است از بطلان تيمّم
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 577
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٧٧