به اين منظور است كه تنبيه شود بر غايت و هدف از حمد و مقصود از حمد در اينجا شكر و سپاس حقتعالى مىباشد چه آنكه حمد رأس شكر و اظهر بودن افراد آن محسوب مىگردد و اين عبارت از مرحوم مصنّف ناظر است بفرموده حقتعالى كه مىفرمايد : و لئن شكرتم لأزيدنّكم چه آنكه استتمام يعنى طلب تمام شكر و مستلزم زيادة بوده و اين استلزام بسا باعث اميد بر مزيد نعمت مىباشد .
و اين لفظ يعنى [ استتماما لنعمته ] از كلام مولانا على عليه الصلاة و السّلام اخذ شده كه در برخى از خطب ايراد فرمودهاند .
شرح
قوله : نصب على المفعول : يعنى كلمه [ استتماما ] نصبش بنابراين است كه مفعول له براى [ احمد ] باشد .
قوله : تنبيها على كونه من غايات الحمد : ضمير در [ كونه ] به [ استتمام ] راجعست .
قوله : و المراد به هنا الشكر : ضمير در [ به ] به [ حمد ] عود مىكند .
قوله : لانّه رأسه : يعنى لان الحمد رأس الشكر و اينعبارت اشاره است بحديثى كه از حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رسيده و آن اين است كه :
الحمد رأس الشّكر ، ما شكر اللّه عبد لم يحمده .
قوله : و اظهر افراده : ضمير در [ افراده ] بشكر عود مىكند .
قوله : و هو ناظر الى قوله تعالى : ضمير [ هو ] به عبارت [ استتماما لنعمته ] عود مىكند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة مقدمه 29
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
صمقدمه ٢٩