قوله : و نسبة الحمد الى الذات الخ : حاصل مراد شارح ( ره ) اين است كه :
اگر بجاى اللّه يكى ديگر از اسماء كه دلالت بر صفتى از صفات مىكند آورده شود مثلا بگوئيم : الحىّ احمد يا العلى احمد و امثال ايندو از باب اينكه تعليق الحكم على وصف يشعر يا لعلّية از عبارت اينطور استفاده مىشود كه علّت حمد حىّ بودن و يا علو داشتن بوده نه صفات ديگر در حالى كه تمام صفات حضرتش موجب استحقاق حمد بارىتعالى مىباشند پس براى اينكه چنين انتزاعى نشود لاجرم به جاى تمام صفات كماليه لفظى را كه جامع تمام و نماينده همه آنها است يعنى لفظ جلاله را قرار داده و مىگوئيم اللّه احمد .
قوله : و جعل جملة الحمد فعليّة : ضمير فاعلى در [ جعل ] به مصنف ( ره ) راجعست .
مؤلف گويد :
اگرچه جمله اللّه احمد با اسم آغاز شده و اصطلاحا جمله اسميّه به آن صادق است چه آنكه در علم ادب جمله اسميّه آنست كه ابتدائش اسم قرار گرفته باشد ولى چون [ اللّه ] مفعول بوده و از حيث رتبه پس از عامل است در واقع جمله مزبور فعليه است و وجه فعليّه آوردن اينستكه اين قبيل جملات دالّ بر تجدّد و از حالى بحالى شدن دارند و چون قصد اينست كه در هرحالى از حالات شايسته است كه حضرتش مورد حمد باشد از اينرو مناسب بود كه در اين مقام از جمله فعليّه استفاده گردد .
قوله : و هى خبريّة لفظا الخ : ضمير [ هى ] بجمله حمد راجع است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة مقدمه 27
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
صمقدمه ٢٧