كافر به كسى گويند كه خداوندى حقتعالى و رسالت نبىّ اكرم يا برخى از امورى را كه ضرورى بودنش براى دين ثابت است انكار كند .
قوله : اصليّا أو مرتدا : كافر اصلى به كسى گويند كه نطفهاش در حال كفر پدر و مادر منعقد شده و وقتى به دنيا آمد و بالغ شد به همان كفر باقى ماند و اسلام را اختيار نكرد .
ولى مرتدّ به كسى گويند كه از اسلام خارج و به كفر روى بياورد اعم از اينكه از اوّل مسلمان بود و سپس كافر شد كه به آن مرتدّ فطرى گويند يا ابتداء كافر بوده و سپس اسلام اختيار نمود و پس از آن دوباره به كفر برگشت كه اصطلاحا به آن مرتدّ ملّى گويند .
قوله : و ان انتحل الاسلام مع جحده لبعض ضروريّاته : كلمه [ انتحل ] يعنى اتّخذ الاسلام نحلة .
و [ نحله ] مذهب و مشرب را گويند و ضمير در [ جحده ] به فاعل [ انتحل ] راجع است و لفظ [ جحد ] يعنى انكار و ضمير مجرورى در [ ضروريّاته ] به اسلام راجعست و مقصود از ضروريّات اسلام امورى استكه بين شيعه و سنّى مورد اتفاق بوده و جملگى به آن معتقدند همچون وجوب نماز و فضيلت جماعت و حاصل مراد شارح ( ره ) از عبارت مزبور اينستكه :
مسلمان و كسى كه اسلام را مذهب و مسلك خود قرار داده اگر برخى از ضروريّات دين را انكار كند مرتد مىشود و حكم كفر بر او مترتّب است .
قوله : و ضابطه الخ : يعنى ضابطه كفر و مىتوان ضمير را به [ ارتداد ] رجوع داد و حاصل كلام آنكه :
ضابطه ارتداد يا كفر اين است كه شخصى يا منكر خداوند بوده
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 130
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٠