بالنساء و الصبيان .
مبحث تراوح
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
در وقتى كه كشيدن تمام آب چاه واجب بوده و از آنطرف آب آن بسيار زياد باشد لازمست بواسطه چهار نفر در يك روز تراوح صورت بگيرد .
مؤلف گويد :
كلمه [ تراوح ] مصدر است از باب تفاعل به معناى نشستن و استراحت كردن و در اصطلاح فقهاء عبارتست از عمل مخصوصى كه در ذيل تشريح مىگردد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ اربعة ] چهار مرد است كه هردو تاى از آنها دو نفر ديگر را خلاص نموده و راحت مىنمايند و منظور از [ يوما ] يك روز كامل يعنى از ابتداء روز تا اوّل شب مىباشد چه روز طولانى بوده همچون روزهاى تابستان و چه كوتاه نظير زمستان .
و حاصل مراد اينست كه :
اگر در چاه نجاستى ريخت كه لازم بود تمام آب كشيده شود و از طرفى به لحاظ كثرت آب چاه نزح جميع غير ممكن يا بسيار دشوار باشد در اينجا مورد تراوح است و آن به اين كيفيّت است كه :
چهار مرد بطور متناوب دوتا ، دوتا از ابتداء روز يعنى از اوّل طلوع فجر ( صبح ) تا اوّل غروب خورشيد و حصول مغرب آب چاه را مىكشند و بمجرّد فرارسيدن شب از آن دست كشيده و بدين وسيله چاه