مقاله مؤلف
مؤلف گويد :
دليل و نصّى در مار وارد نشده تا بگوئيم مدرك ضعيف است يا قوى تنها شهرت يا اجماع بر آن ادّعا شده است .
بلى ، از مرحوم محقّق در كتاب معتبر نقل شده كه ايشان فرمودهاند ممكنست در اين حكم به روايت حلبى از مولانا الصادق عليه السلم تمسّك كنيم :
قال الصّادق عليه السلام : اذا سقط فى البئر حيوان صغير فمات فيها فانزح منه دلاء .
و در تقريب تمسّك به آن فرموده :
دلاء به صيغه جمع است و اقل افراد آن سه مىباشد .
اين استدلال به نظر ما از جهاتى مخدوش است :
اوّل : مار را نميتوان جزء حيوانات صغير به حساب آورد از اينرو مشمول حديث مذكور نيست چه آنكه صغر و كبر از عناوينى است كه در تشخيص مصداق آن بايد بعرف رجوع شود و همانطورى كه گفتيم عرف مار را صغير نمىدانند .
دوّم : بفرض كه اينطور باشد مارها مختلف هستند ، بعضى صغير و برخى كبير مىباشند و لازمه استدلال به خبر مزبور تفصيل است در حالى كه اصحاب حكم را بطور مطلق فرمودهاند .
سوّم : خبر مذكور مبتلا به معارض است چه آنكه در روايت ابن سنان فرموده :
للدّابّة الصّغيرة سبع .