پنهان كرد . « 1 »
چاه زمزم همچنان تا دوران عبدالمطّلب بن هاشم ، پدر بزرگ پيامبر صلى الله عليه و آله ، مخفى بود . او شبى در خواب ديد كه نورى از كنار كعبه به آسمان برخاست . وى به رغم سرزنش و آزار مردم ، با كمك فرزندش حارث همان نقطه را حفر كرد . در آن هنگام نذر كرد كه اگر داراى ده پسر شود ، يكى از آنان را در راه خدا قربانى كند ؛ سپس با كندن چاه ، بر مجسمهها و شمشيرها دست يافت و همچنان كَند تا آب فوران زد . پس از آن ، خداوند به وى ده پسر عطا كرد . او نيز براى اداى نذر خود ، ميان آنان قرعه انداخت كه نام « عبداللَّه » محبوبترين پسرانش در آمد ؛ آنگاه ميان عبداللَّه و از ده تا صد شتر قرعه زد كه قرعه به نام صد شتر افتاد و آنها را در راه خدا قربانى كرد و گوشتشان را ميان باديهنشينان انفاق نمود . بر اساس اين سنت ، از آن روز ديهء يك مرد صد شتر تعيين شد . « 2 »
هنگام ظهور اسلام ، سقايت حاجيان از آب زمزم در دست عباس بن عبدالمطّلب بود . براى زمزم اسامى زيادى است ؛ از جمله : بركة ، سَيّده ، نافِعَه ، مَضْمونَه ، عَونَه ، بُشْرى ، صافيه ، بَرَّه ، عَصِمَه ، سالِمَه ، مِيْمُونه ، مُباركه ، كافيه ، عافيه ، طاهِره ، طَعامٍ طُعْم ، شَفاءٍ سُقم و . . . « 3 »
دربارهء اهميت آب زمزم و فضيلت نوشيدن آن ، روايات بسيارى نقل شده است .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودهاند : « زمزم بهترين چاههاى دنيا است » . گفتهاند هرگز از آب چاه زمزم كاسته و خشك نخواهد شد . بهترين خوراك « 4 » و مايهء سلامت از هر درد است . مستحب است پس از نوشيدن آن بگويى : « اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نَافِعاً وَ رِزْقاً وَاسِعاً وَ شِفَاءً مِنْ
هامش
( 1 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 2 ، صص 61 - 63 ؛ كلينى ، همان ، ج 4 ، ص 219
( 2 ) . ابن هشام ، السيرة النبويه ، ج 1 ، صص 110 - 115 ؛ ازرقى ، همان ، صص 231 - 240 ؛ نهروانى المكى ، الاعلام بأعلام بيت اللَّه الحرام ، صص 37 - 30 ؛ محمود ياسين ، رحلة الحج والعمره ، ص 115
( 3 ) . فاكهى ، همان ، ج 2 ، ص 68 ؛ حرّ عاملى ، همان ، ج 9 ، ص 351 ؛ سائد بكداش ، فضل ماء زمزم ، ص 60 بهبعد .
( 4 ) . در جاهليت به آب زمزم « الشبعه » يعنى سير كننده نيز گفته مىشد . ( فاكهى ، همان ، ج 2 ، ص 32 ) ؛ گويندابوذر غفارى بهمدت سى روز گرسنگى خود راتنها باآب زمزم بر طرف مىكردهاست . ( بكداش ، همان ص 69 ) .